Uzm. Dr. Gökçe Küçükyazıcı

Memory Center Nöropsikiyatri Merkezi

Çocuk Ergen Psikiyatristi

Son günlerde kimsesiz çocuklar yurdundaki dehşeti gözler önüne seren görüntüleri hepimiz içimiz acıyarak izledik. Zavallı çocukların çaresizce boyun eğdikleri bu iğrenç muameleler hepimizin içini parçaladı. Bunu yapan insanların böyle bir yerde nasıl oluyor da çalışabiliyor oldukları ayrı bir soru işareti. Ancak bu çocukları şimdiden sonra neler bekliyor,  bu yaşadıkları onların hayatını ne şekilde etkileyecek, ve bu aşamada bu çocuklar için ne gibi şeyler yapılabilir, bu üzerinde durulması gereken en önemli sorunlardan biri.

Böyle şiddete maruz kalan çocuklar, bir kez ya da defalarca olmuş fark etmez yaşadıklarına çeşitli şekilde tepkiler verebilirler. Üstelik sadece buna maruz kalmaları değil, bu görüntülere şahit olmaları bile yeterlidir.

Olay sonrasında çocuklar, çocuktan çocuğa fark etmekle birlikte, kavgacı hırçın davranışlar sergileyebilir, veyahut içine kapanır ve tepkisiz davranabilirler. Uyku bozuklukları, içeriğini açıklayamadıkları korkulu rüyalar görebilirler. Sürekli dikkatleri dağınık ve tedirgindirler. İrkilme davranışları gösterebilirler. Sanki olayı tekrar tekrar yaşıyor gibi davranabilir, o olayı çağrıştıran olaylarla karşılaştıklarında yoğun bir psikolojik sıkıntı duyarlar, aşırı fizyolojik tepkiler gösterebilirler. Çocuklar bu konuyla ilgili konuşmalardan, kişilerden uzak durmaya çalışırlar. Olayın bir önemli bir kısmını hatırlayamama, çevreye olan ilgilerinde azalma, duygulanımlarında kısıtlılık, çevreden uzaklaşma gibi tavırlar sergileyebilirler. Sıklıkla depresif yakınmalar eşlik eder. Oyunlarında yaşadıkları olayı tekrar tekrar canlandırabilirler.

Bu şikayetler olaydan hemen sonra başlayacağı gibi aylar ya da yıllar sonra da başlayabilir.

Bu çocuklara nasıl yardımda bulunulabilir. Öncelikle yaşadıkları ortamın çok hızlı bir şekilde düzeltilmesi gerekmektedir. Zaten hayatlarına pek de şanslı bir başlangıç yapamamış bu çocuklar en azından bundan sonraki kısmını mümkün olabilecek en sağlıklı şekilde sürdürmelidirler. Bu tip çocuklara sosyal destek çok önemlidir. Bu çocuklar acilen yaşlarına uygun bir şekilde psikoterapiye alınmalı, gerekirse ilaç tedavisiyle desteklenmelidirler. Tedavi edilmeyen çocukların büyük çoğunluğu o anda olmasa bile hayatlarının bir döneminde yaşadıklarının olumsuz etkileriyle mutlaka karşılaşacaklardır. Bütün çocuklar sevgiyle büyümeyi hak ederler. Sevgisiz büyütülen çocuklar ileriki dönemlerde suç işlemeye eğilim, madde bağımlılığı ve depresyon gibi sorunlara açık çocuklar olacaktır. Ve bu gençler hepimizin içinde yaşayacağı için ve onların ruhsal sağlığı bir şekilde toplumun sağlığı ile birebir  ilişkili olduğundan onlara hep birlikte sahip çıkmalı ve onların ruhsal ve bedensel açıdan sağlıklı yetişmeleri için elimizden geleni yapmalıyız.